grips.gif (1552 octets) Réf. GRIP DATA:

G2029

Date d'insertion:

07/01/03

België mag in geen geval deelnemen aan een nieuwe golfoorlog

Pax Christi Vlaanderen persbericht

Dinsdag 7 januari 2003

 

Résumé :

 

Sinds maanden houdt de Bush-administratie de Europese lidstaten in de onzekerheid door tegenstrijdige verklaringen af te leggen over hoe de strijd tegen het internationale terrorisme verder gezet zal worden. Vooral Irak blijft daarbij in het vizier van de Amerikaanse regering. Tijdens de rouwtoespraak ter gelegenheid van de gebeurtenissen van 11 september in New York heeft president Bush aan zijn volk gezworen een oorlog tegen dit land te voeren. Dit werd nog eens scherper herhaald door de bedenkelijke strijd tegen de "as van het kwaad". De Verenigde Staten van Amerika bereiden zich dan ook voor op een grootschalige militaire interventie in Irak. De Bush-administratie acht deze invasie noodzakelijk om te voorkomen dat Irak massaal vernietigingswapens produceert die het kan gebruiken tegen de VS en haar bondgenoten. VN-inspecteurs hebben in 1998 voor het afronden van hun inspectietaken evenwel verklaard dat Irak niet meer over de nodige militaire capaciteit beschikt om een reële bedreiging te vormen voor de vrede in de wereld. Door het embargo heeft Irak zich bovendien niet kunnen herbewapenen. Er werden evenmin sluitende bewijzen gevonden dat Irak steun zou verlenen aan het internationaal terrorisme wat voor de VSA in het kader van de "war on terrorism" een militair optreden zou "rechtvaardigen".

 

Onder druk van zijn Atlantische bondgenoten en de eigen bevolking poogt de regering Bush nu via een resolutie van de Veiligheidsraad – het orgaan van de Verenigde Naties dat beslist over internationale veiligheidsproblemen - alsnog een brede coalitie achter zich te krijgen. De andere permanente leden van de Veiligheidsraad staan op Groot-Brittannië na, voorlopig nog huiverachtig tegenover een militair ingrijpen en opteren voor het afwachten van de resultaten van de wapeninspecties alvorens actie te ondernemen. De VSA zijn echter druk aan het lobbyen voor een nieuwe resolutie rond Irak die een gewapende aanval legitimeren. De andere permanente leden van de Veiligheidsraad zijn voorlopig nog niet bereid bij niet naleving van de wapeninspectiecriteria onmiddellijk over te gaan tot een gewapend optreden.

 

De verdere uitbouw van een Amerikaanse militaire aanwezigheid gaat in de regio echter gestaag door. Een nieuwe golfoorlog dreigt hierdoor onvermijdelijk te worden. Door de kaart te trekken van de Veiligheidsraad heeft Bush bovendien de Europese Unie verdeeld in haar steun aan de VSA. Ons land zit daarbij stevig in het kamp van de multi-lateralisten die kiezen voor een zo breed mogelijke coalitie onder de vlag van de Verenigde Naties. Dit wil echter zeggen dat België op basis van een beslissing van de Veiligheidsraad wel degelijk kan instemmen met een militair optreden indien de wapeninspecties om bepaalde redenen worden afgeblazen of dat deze niet de gewenste resultaten opleveren. Het huidige politieke klimaat in ons land wijst er op dat onze regering niet snel gewonnen zal zijn voor een militair ingrijpen, maar het is ook niet uitgesloten. Grote waakzaamheid blijft daarom noodzakelijk.

 

In deze gevaarlijke situatie vraagt Pax Christi Vlaanderen aan de Belgische regering en de regeringen van de andere Europese lidstaten, alle overwegingen om een militaire confrontatie met Irak aan te gaan krachtig te verwerpen. Ook in het geval dat er onder Amerikaanse druk een mandaat zou komen van de Veiligheidsraad, moet onze regering zich verzetten tegen een militaire invasie in Irak. België mag de VSA op geen enkele wijze haar bereidheid tonen om steun te verlenen aan eventuele oorlogshandelingen. Dit houdt ook in dat België geen logistieke diensten mag leveren aan "de oorlogscoalitie tegen Irak" of haar haveninfrastructuur en vliegvelden ter beschikking kan stellen voor de doorvoer van militair materieel of als uitvalsbasis voor gevechtshandelingen. Alleen op die manier kan een militair treffen nog vermeden worden en maakt België zich minstens niet medeplichtig aan een oorlog die op geen enkele wijze kan gerechtvaardigd worden.

 

België moet daarentegen al zijn politieke en diplomatieke macht aanwenden om de andere Europese partners te overtuigen om verdere oorlogsvoering te verhinderen. Pax Christi Vlaanderen veroordeelt scherp deze vorm van disproportioneel geweld dat vele militaire en burgerslachtoffers zal eisen en onverantwoorde risico’s met zich zal meebrengen.

 

De Europese regeringen moeten op hun beurt zich op een nog overtuigender manier inzetten om het werk van de neutrale wapeninspecteurs op Irakees grondgebied tot een goed einde te laten brengen. Pax Christi Vlaanderen is zich immers volkomen bewust van het gevaar dat massavernietigingswapens en langeafstandsraketten vormen in de handen van ondemocratische regimes in deze gewelddadige en explosieve regio. Dit gevaar zal echter nooit door wapengekletter worden gebannen. Het aanwenden van grootschalige militaire middelen om het internationaal terrorisme te bestrijden, is gedoemd te falen. De huidige toestand in het Midden-Oosten is naast de talloze andere woedende conflicten in de wereld het zoveelste bewijs hiervan. Alleen internationaal georganiseerde wapeninspecties en de wereldwijde naleving en versterking van de internationale verdragen inzake nucleaire, biologische en chemische wapens kunnen een oplossing bieden tegen de dreiging van een mogelijke Irakese aanval.

 

De Europese regeringen moeten dan ook naar een diplomatieke oplossing zoeken voor het huidig conflict en zich inzetten voor de ontmanteling van alle massavernietigingswapens in het Midden-Oosten. De toelating van neutrale wapeninspecteurs op Irakees grondgebied vormt daar precies een onderdeel van.

 

De Belgische regering moet bij de andere Europese lidstaten en Atlantische bondgenoten ook aandringen op een doelgerichte opheffing van het embargo tegen Irak. Het huidig embargo tegen Irak – zoals uit VN-rapporten afdoende is gebleken – treft in de eerste plaats de burgerbevolking, wat de positie van Saddam Hoessein alleen maar versterkt heeft. Het komt erop aan maatregelen te nemen die het leven van de Irakese bevolking verlichten. De Europese Unie moet in die zin initiatieven nemen om de Verenigde Naties een mandaat toe te kennen om diplomatiek en humanitair op te treden. De problemen in de Golf moeten politiek en niet militair opgelost worden. De inzet van de VN kan bovendien de democratische en vredelievende krachten in Irak versterken.

 

Oorlogen en militaire aanvallen zullen op zich het terrorisme niet kunnen stoppen. Ze betekenen slechts meer geweld en de voorboden voor steeds meer terreur indien dit niet gekaderd wordt in een ruimere aanpak. Een duidelijk voorbeeld hiervan is de recente oorlog met Afghanistan. De oorlog is voorbij, maar de ellende blijft. België moet daarom het voortouw nemen in politieke maatregelen om de strijd tegen het terrorisme aan te binden. Slechts wanneer de voedingsbodem van het terrorisme zelf wordt aangepakt door de ondersteuning van het democratiseringsproces, regionale samenwerking, het bevorderen en financieren van sociaal economische vooruitgang en het aanmoedigen van een brede internationale dialoog, kan deze gesel bedwongen worden. Pax Christi Vlaanderen verwerpt het vermoeden van mogelijke banden tussen staten en terroristische organisaties als een legitimatie voor verdere oorlogsvoering tegen deze landen ook al hebben ze een bedenkelijke status en nemen ze het niet te nauw met mensenrechten.

 

De huidige houding van Bush op de internationale scène getuigt bovendien van een merkwaardige paradox. Enerzijds roepen de VSA hun bondgenoten en vroegere vijanden op om eensgezind de strijd aan te binden met het terrorisme en pleiten ze op die wijze voor een brede multilaterale aanpak. Anderzijds weigert de huidige Amerikaanse regering systematisch internationaal verdrag te ratificeren en trekken ze zich unilateraal terug uit bestaande verdragen. Verdragen die daadwerkelijk een verschil kunnen maken inzake internationale veiligheid én de bestrijding van het terrorisme worden door de VSA verworpen en/of door hun diplomaten ondermijnd. Zo werd de vijfde herzieningsconferentie die een bijkomend verificatieprotocol zou goedkeuren om de naleving van de Conventie inzake biologische en toxische wapens beter te controleren zondermeer door de Amerikaanse diplomaten gesaboteerd. Deze conventie verbiedt precies het bezit, de opslag en de ontwikkeling van biologisch en toxische wapens sinds 1972. Op 13 juni 2002 werd de eenzijdige terugtrekking van de VSA uit het ABM-verdrag dat sinds 1972 door een verbod op bescherming tegen raketaanvallen de nucleaire stabiliteit tussen de voormalige grootmachten garandeerde een feit. Daarmee hebben de Verenigde Staten van Amerika de weg geëffend voor de uitbouw van een afweersysteem tegen ballistische raketten. Ook het verdrag tot oprichting van het Internationaal Strafhof dat het aanpakken van criminelen die zich schuldig maken aan de grofste mensenrechtenschendingen aanzienlijk zal vereenvoudigen, werden door de VSA niet ondertekend, evenmin als het Kinderrechtenverdrag. Meer zelfs, de Bush-administratie liet weten dat zij het Strafhof actief zullen tegenwerken en geen informatie zullen doorspelen die kan gebruikt worden tegen de aangeklaagden en er bovendien zullen voor ijveren dat het Strafhof geen rechtsbevoegdheid krijgt in misdaden begaan tijdens "vredesoperaties". De Amerikaanse Senaat keurde zelfs een wetsvoorstel goed dat de VS toelaat om Amerikaanse militairen die in het buitenland terechtstaan desnoods met geweld te "bevrijden".[1] De welwillende houding van voormalig president Clinton tegenover het Strafhof werd hierdoor wel erg radicaal van tafel geveegd.

 

De nieuwe militaire doctrine van de VSA is zo mogelijk nog meer verontrustend. Volgens deze doctrine houdt Bush zich het recht voor om "pre-emptive" of anticiperend op te treden tegen staten die terroristische organisaties herbergen of over chemische, biologische en nucleaire wapens beschikken. Wat dit in concreto betekent, is niet meteen duidelijk, maar het houdt wel in dat de VSA in principe zichzelf een vrijgeleide geven om op elk moment waar dan ook zonder concrete aanleiding en zonder waarschuwing een aanval op een land uit te voeren en dit zonder mandaat van de internationale gemeenschap. Deze doctrine van "preëmptief optreden" vormt dan ook het ideale recept voor een vernieuwde anarchie waar het recht van de sterkste in de plaats komt van een internationale gedragscode inzake conflicten. De hele internationale rechtsorde die sinds de Tweede Wereldoorlog moeizaam werd opgebouwd, dreigt daarmee opnieuw teloor te gaan. Bovendien zal niets andere staten ervan weerhouden om zich tegen deze opstoot van unilateralisme in te dekken en hun wapenarsenaal uit te breiden om onverwachte aanvallen te pareren of zelf een preëmtieve aanval in te zetten. Het vraagt niet veel betoog om in te zien dat deze middelen in de strijd tegen het terrorisme in de kaart zullen spelen van de wapenindustrie, de internationale misdaad en de terroristen zelf. De gevolgen van een eventuele toepassing van deze doctrine in NAVO-verband, zoals defensieminister Rumsfeld suggereerde, zullen zondermeer catastrofaal zijn. De Koude Oorlog zou op die manier dan wel eens een periode kunnen worden waar we met heimwee aan terugdenken.

 

 



G
roupe de recherche et d'information sur la paix et la sécurité
70 Rue de la Consolation, B-1030 Bruxelles
Tél.: +32.2.241 84 20 - Fax : +32.2.245 19 33
Internet : www.grip.org - Courriel : admi@grip.org 

Copyright © GRIP - Bruxelles/Brussels, 2003 -  Webmaster

La reproduction des informations contenues sur ce site est autorisée, sauf à des fins commerciales, moyennant mention de la source et du nom de l'auteur.

Reproduction of information from this site is authorised, except for commercial purposes, provided the source  and the name of the author are acknowledged.